Η ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα) είναι μια χρόνια πάθηση που οδηγεί το δέρμα στην εμφάνιση έντονης ξηρότητας, ερυθρότητας και κνησμού. Είναι συχνή στα παιδιά αλλά μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία και τείνει να εμφανίζεται περιοδικά. Η αντιμετώπιση των ήπιων συμπτωμάτων είναι πολύ σημαντική και μπορεί να ανακουφίσει την έντονη ξηρότητα, τον κνησμό και να αποτρέψει νέες εξάρσεις. Απαραίτητη είναι η αποφυγή σκληρών σαπουνιών, η τακτική ενυδάτωση του δέρματος με τα κατάλληλα προϊόντα.
Τα συμπτώματα της ατοπικής δερματίτιδας ποικίλλουν από άτομο σε άτομο κάποια από τα οποία περιλαμβάνουν:
• Ξηρό δέρμα
• Κνησμός, που μπορεί να είναι σοβαρός, ειδικά τη νύχτα
• Κόκκινες έως καφέ-γκρι επιφάνειες, ειδικά στα χέρια, τα πόδια, τους αστραγάλους, τους καρπούς, το λαιμό, το άνω στήθος, τα βλέφαρα, μέσα στην καμπή των αγκώνων και των γόνατων, και στα βρέφη, το πρόσωπο και το τριχωτό •Ευαίσθητο, πρησμένο δέρμα από τον κνησμό
Το μικροβίωμα είναι ένα δίκτυο μικροοργανισμών και βακτηρίων που αποτελούν τη φυσιολογική χλωρίδα του δέρματος. Οι μικροοργανισμοί ζουν σε αρμονία μεταξύ τους και με τα κύτταρα του δέρματος. Αυτό το οικοσύστημα είναι μια εύθραυστη ισορροπία και αποτελεί πολύ σημαντικόκομμάτι της άμυνας του δέρματος καθώς προστατεύει από το αποικισμό από ευκαιριακά παθογόνα.Εκκρίνοντας αντιμικροβιακά πεπτίδια (άμεση άμυνα) και διεγείροντας τις φυσικές άμυνες των κυττάρων του δέρματος (έμμεση άμυνα), το μικροβίωμα σχηματίζει μια διπλή γραμμή άμυνας κατά των ευκαιριακών παθογόνων.
Έχει παρατηρηθεί ότι σε περιπτώσεις ατοπικής δερματίτιδας διαταράσσεται η ισορροπία του μικροβιώματος. Το ξηρό δέρμα έχει λειτουργία χαμηλού φραγμού, συχνά αυξημένη φλεγμονή, απολέπιση και κνησμό. Η βλάβη της λειτουργίας φραγμού του δέρματος διαταράσσει το δερματικό οικοσύστημα και μεταβάλλει τη φυσική μικροβιακή βιοποικιλότητά του. Ο S. epidermidis που βοηθά στην αποκατάσταση του φραγμού του δέρματος και στην καταπολέμηση της φλεγμονής μειώνεται ενώ ο S. aureus αποικίζει το δέρμα και αυξάνει τη ρήξη του φράγματος λόγω της απελευθέρωσης μολυσματικών παραγόντων.
